.jpg)
پیشرفتهای صنعتی وایجاد فرایندها ومحیط های کار جدید همیشه همراه با تهدید هایی برای سلامت شاغلین است. انسانها با توجه به نوع وحرفه خود بالاجبار در معرض مواجهه با عوامل زیان آورمختلف فیزیکی ،شیمیایی ،بیولوژیک وارگونومیکی قرار دارند .چنانچه مقادیر هر کدام از این عوامل از حدود مجاز و استاندارد فزونی گیرد ، علاوه بر کاهش راندمان ،کارآیی و بهره وری نیروی کار ،در دراز مدت موجب بروز آسیبها ،بیماریها وحوادث ناشی از کار شده ونهایتا منجر به از کار افتادگی زودرس وبروز خسارتهای هنگفت اجتماعی واقتصادی خواهد شد .
مخاطرات بهداشتی محیط کار:
مخاطرات بهداشتی محیط کار معمولا" با مواردی که در محیط عمومی وجود دارند متفاوت هستند. علاوه بر آن چون کارگران در معرض تماس ، اغلب در فضاهای محدود بسر می برند ، میزان تماس و مواجهه با مخاطرات محل کار معمولا" بالاتر از میزان مواجهه مجاز است.
مسئله مهم دیگر این است که کارگران ممکن است بطور همزمان در معرض مخاطرات محل کار ، محیط سکونت فاقد استاندارد های ایمنی و بهداشت وهمچنین محیط زیست آلوده قرار گیرند.
محل های کار فاقد ساختار ایمنی وبهداشت ، ابزار کار و ادوات خطرناک و فرآیندهای تولیدی سنتی ، کار با سموم وآفت کشها در کشاورزی ، کارگاهها وحرف خانگی ، کارگاههای کوچک فنی ،خدماتی در شهرها وروستاها عمده محیط های کاری هستند ،که کارگران را در معرض مواجهه با انواع عوامل زیان آور ، فیزیکی ، شیمیایی ، بیولوژیکی و ارگونومیکی قرار می دهند.
تعريف بهداشت حرفه اي :
با توجه به تنوع كارها، تعدد مشاغل و مسائل متفاوتي كه كارگران هر حرفه با آن مواجه هستند، پيدا كردن تعريف جامع و كامل بهداشت حرفه اي خالي از دشواري نيست با این وجود در یک تعریف کلی می توان بهداشت حرفه ای را این گونه تعریف کرد : بهداشت حرفه ای عبارتست از علم و هنر پيشگيری از بيماری ها وحوادث ناشی از کار و ارتقای سطح سلامتی افراد شاغل از طريق کنترل عوامل زيان آور محيط کار.بهداشت حرفه ای از جمله با ارزش ترین دارائی های افراد جوامع و کشورها ست که بعنوان یک استراتژی با اهمیت نه تنها سلامتی شاغلین را در نظر می گیرد، بلکه تاثیر مثبت و قابل ملاحظه ای در بهره وری و کیفیت محصولات ،انگیزش کار ، رضایت شغلی و کیفیت کل زندگی افراد جامعه دارد .
توجه نكردن ساختمان سازان به نكات ايمني همواره تلفات جاني و خسارات مالي در پي دارد. برخي ازاين خطرات عبارتند از :
1 – سقوط اجسام و مصالح از ارتفاع (ساختمان در حال ساخت) روي سر شهرونداني كه در حال رفت و هستند . براي جلوگيري از اين گونه حوادث،پيمانكار بايد با استفاده از داربست و توري، فضاي امني را براي رفت و آمد شهروندان فراهم سازد.
2 – سقوط كارگران در حال كار، براي جلوگيري از اين حادثه، كارگراني كه در فضاي باز و در اتفاع كار مي كنند، بايد از كمربند ايمني استفاده كنند.
3 – سقوط افراد در چاه هاي بي حفاظ
علائم بيماريهاي قلبي در بسياري از موارد دير ظاهر ميشوند و نداشتن علامت، دليل بر سلامت قلب نيست. اولين گام براي داشتن يك قلب سالم، شناخت عوامل خطري است كه قلب را تهديد ميكنند.
پزشكان معتقدند، هر چه ميزان كلسترول بد يا LDL در خون شما بالاتر باشد و تعداد بيشتري از عوامل خطرزا را داشته باشيد، به همان اندازه در معرض خطر بيشتري براي ابتلا به بيماري هاي قلبي قرار داريد.
افرادي كه قبلا مبتلا به بيماري قلبي بوده اند، در معرض خطر بيشتري براي وقوع يك حمله قلبي مجدد هستند.
ساير افرادي كه در معرض خطر بيشتري هستند عبارتند از: مبتلايان به بيماري ديابت (كه عامل خطرزاي نيرومندي است) و افرادي كه تركيبي از عوامل خطرزاي ابتلا به بيماري قلبي را دارند.
عوامل خطرزاي اصلي عبارتند از:
- ميزان کم كلسترول خوب يا HDL (كمتر از 40 ميلي گرم در دسي ليتر)
- سابقه خانوادگي بيماريهاي قلبي زودرس
- سن (در مردان 45 سال يا بيشتر و در زنان سن 55 سال يا بيشتر)
اگرچه چاقي و نداشتن فعاليت بدني در فهرست بالا نيامده است، ولي بايد توجه داشته باشيم كه اين عوامل نيز در بروز بيماري هاي قلبي موثر هستند.
براي آن كه مشخص شود تا چه اندازه در معرض خطر بيماريهاي قلبي قرار داريد، بايد به پزشك مراجعه كنيد.
اگر از موارد بالا، چند عامل را داريد، بايد بسيار مراقب سلامتي خود باشيد. در سنين بالا براي اطمينان از سلامت قلب، حداقل بايد سالي يك بار به پزشك مراجعه كرد، زيرا در صورت تشخيص بيماري در مراحل ابتدايي، ميتوانيد جلوي آن را بگيريد.
ضوابط ایمنی عبور و مرور بهنگام عملیات ساختمانی
1- قبل از شروع عملیات ساختمانی باید مجوزهای لازم بمنظور اجرای عملیات ساختمانی ، انبار كردن مصالح و …. در پیاده روها و خیابانها و سایر فضاهای عمومی و استفاده از تسهیلات عمومی از مراجع ذیصلاح اخذ شود.
2- مسدود یا محدود كردن پیاده روها و خیابانها و سایر فضاهای عمومی برای انجام عملیات ساختمانی ( دپوی مصالح یا نخاله ساختمانی یا قرار دادن ماشین آلات ساختمانی و … ) ممنوع بوده و در صورت ضرورت باید مجوزهای لازم از مراجع ذیصلاح اخذ شده باشد و در اینحالت رعایت مفاد بندهای بعدی ضروری است .
3- وسایل ، تجهیزات و مصالح ساختمانی باید در محلی قرار داده شوند كه حوادث برای عابرین و وسایط نقلیه بوجود نیامد و وسایل و مصالح فوق بوسیله احداث دیوارچوبی به ارتفاع 2 متر و رنگ زرد و علایم هشدار دهنده وچراغهای چشمك زن ایمن سازی گردد.
4- در مواردی كه نیاز به تخلیه مصالح ساختمانی د رمعابر عمومی یا مجاور آن باشد ، باید مراقبت كافی بمنظور جلوگیری از لغزش یا فرو ریختن ( ریزش ) احتمالی آنها بعمل اید.
5- در مواردیكه پایه های داربست در معابر عمومی قرار میگیرد باید با استفاده از وسایل موثر از جابجا شدن حركت پایه های آن جلوگیری شود و عبور عابرین پیاده از زیر داربست منع گردد .
6- هنگامیكه بر اثر عملیات ساختمانی خطری متوجه تردد عابرین یا اتومبیلها باشد ، باید با كسب نظر از مراجع ذیصلاح یك یا چند مورد از موارد ایمنی زیر بكار گرفته شود :
-
الف ) نصب چراغهای چشمك زن در فاصله مناسب از محوطه خطر.
-
ب) نصب علایم ایمنی و هشدار دهنده و وسایل كنترل مسیر .
-
ج) ایجاد سازه های حفاظتی بشرح بندهای 13و14و15
7- در صورتیكه عملیات ساختمانی برای بناهای بیشتر از دو طبقه و یا ارتفاع بیش از 8 متر صورت گیرد باید یك راهرو سرپوشیده موقتی ( بشرح بند 13) در راه عبور عمومی در طول ساختمان ایجاد شود برای ساختمانهای دو طبقه و كمتر درصورتیكه هیچگونه مشكلی برای عابرین پیاده ایجاد نكنند( پیاده رو را نبندند) نصب دیوار تخته ای یافنس Fence ( تورسیمی ترجیحاً توری مرغی ) بارتفاع دو متر كفایت می كند .
8- ضمن كسب مجوز لازم جهت حفاری در عرض پیاده رو یا سواره رو ،بر روی محلهای حفاری در معابر عمومی باید یك پل موقت عبور عابرین پیاده با مقاومت كافی با عرض حداقل یكمتر یاعرض پیاده رو ایجاد شود . در صورتیكه حفاری در خیابان صورت گیرد باید موقتاً پلی با مقاومت كافی و باعرض مناسب جهت عبوراتومبیل ایجاد شود. ضمناًدر حین عملیات حفاری چنانچه به تاسیسات شركتها و سازمانها دیگر و نیز تاسیسات شهرداری خسارتی وارد اید مالك بلافاصله باید موارد را به ارگان ذیربط اطلاع داده و جبران خسارت وارده بعهده وی خواهد بود.
9- در مواردیكه حفاری در زیر پیاده روها ضروری باشد باید قبلاً شمعهای لازم كه قادر به تحمل فشار حداقل 600 كیلوگرم بر مترمربع باشد در زیر آن قرار گیرد .
10- شبها كلیه پیاده روها و معابر باید باندازه كافی روشن باشد و برای ایمنی عابرین پیاده چراغهای احتیاط در اطراف محوطه كار نصب گردد.
11- باید از عبور و مرور اشخاص متفرقه در قسمتهایی كه بیل مكانیكی یا انواع جرثقیل و سایر وسایل مشابه كار می كنند جلوگیری بعمل اید مگرآنكه اطراف این وسایل باحفاظها و موانع و سرپوشها لازم محفوظ شده باشد .
12- قراردادن بشكه و دیگهای پخت قیر و آسفالت در معابر عمومی ( پیاده رو و خیابان و … ) ممنوع است .
13- برای جلوگیری از خطرات ناشی از پرتاب شدن مصالح و وسایل و تجهیزات ساختمانی در پیاده رو و سایر معابر عمومی و پیرو بند 7 این آئین نامه ، باید سازه ای حفاظتی و موقتی بصورت راهرو سرپوشیده ایجاد شود .
1-13- ارتفاع راهروی سرپوشیده نباید كمتر از 5/2 مترو عرض آن نباید كمتر از 5/1 متر یاهم عرض پیاده رو موجود باشد.
2-13- راهرو باید فاقد هر گونه مانع و دارای روشنایی لازم طبیعی یا مصنوعی دایم باشد .
3-13- سقف راهرو باید توانایی تحمل كلیه بارهای احتمالی وارده و حداقل فشار 700 كیلوگرم بر مترمربع را داشته باشد.
4-13- سقف راهرو باید از الوار به ضخامت مناسب طوری ساخته شود كه از زیرش آب و مصالح بداخل آن جلوگیری بعمل اید.
5-13- اطراف بیرونی سقف راهرو باید دارای حفاظ كاملی از چوب یا توری فلزی مقاوم بارتفاع حداقل 2 متر باشد. زوایه این حفاظ را نسبت به كف میتوان حداكثر 45 درجه بطرف خارج اختیار كرد ( با توجه به افزایش ارتفاع ساختمان تا سقف 6 متر افزایش خواهد داشت ).
14- یكی دیگر از راههای جلوگیری از آسیب ناشی از اثر سقوط اشیاء در كارگاه ساختمانی یا مجاورت آن ، سقف موقت و سرپوش حفاظتی شامل توری یا تخته بندی الوار میباشد.
1-14- سرپوش حفاظتی باید چنان طراحی و ساخته شود كه در اثر ریزش مصالح و یا ابزار روی آن هیچگونه خطری متوجه افرادی كه در زیر آن قرار دارند نگردد .
2-14- پوشش موقت فضای باز ، سقفها و دیوارها باید با استفاده از تخته بضخامت 5/2 سانتیمتر یا معادل آن برای سوراخهای دهانه 45 سانتیمترو تخته بضخامت 5 سانتیمتر یا معادل آن برای سوراخها با دهانه بیش از 45 سانتیمتر صورت گیرد .
15- برای جلوگیری از پرت شدن مصالح میتوان از تورهای ایمنی نیز استفاده كرد . اگر كل ارتفاع ساختمان با تور ایمنی پوشانیده شود بهتر است .
16- از روی معابر و فضاهای عمومی مجاور كارگاههای ساختمانی نباید هیچ باری بوسیله دستگاههای بالابر عبور داده شود مگر اینكه معابر و فضاهای عمومی با استفاده از علایم هشدار دهنده از قبیل سنگربندی ، پرچمهای مخصوص یا چراغهای چشمك زن محدود و مسدود گردد. توان و ظرفیت بالابر بهنگام جابجایی اجسام باید حتماً در نظر گرفته شود.
17- گودبرداری – در عملیات پی كنی و گود برداری میبایست متناسب با عمق گودبرداری از محدوده ساختمان فاصله گرفته و با دیوار حائل چوبی بارتفاع دو متر (به رنگ زرد شفاف ) جلوی سقوط احتمالی گرفته شود در اینصورت باید حداقل 2/1 عرض پیاده رو برای تردد عابرین پیاده آزاد بماند و ضمناً این قسمت از پیاده رو مقاومت و ایستادگی لازم را برای تردد عابرین پیاده داشته باشد.
18- مصالح ساختمانی حتی الامكان در معابر عمومی انبار نگردد و باید بداخل محوطه ساختمان سازی انتقال یابد و در اینحالت باید توسط مسئولان ذیربط مدت زمان دپوی مصالح و مساحت فضاهای عمومی كه مالك باید جهت انتقال مصالح بداخل ساختمان اقدام نماید مشخص گردد و پس از اتمام مدت فوق یا استفاده از فضاهای عمومی بیش از مساحت تعیین شده نسبت به اعمال قانون از طریق شهرداری اقدام گردد بطوریكه برای زمان اشغال خط عبوری از خیابان از صاحب ساختمان عوارض گرفته شود و مضافاً اینكه محل اشغال بیش از 5/2 متر نباشد و رعایت حداقل 4 متر عرض عبور جریان ترافیك در یك جهت الزامی است .
19- در صورت دپوی مصالح ساختمانی و … در پیاده روها میبایست حداقل 3/1 عرض پیاده رو جهت تردد عابرین پیاده در منتهی الیه پیاده رو و در مجاورت خیابان اختصاص داده شود در معابری كه عرض پیاده رو كمتراز 120 سانتیمتر باشد باید با اختصاص دادن مسیری بعرض حداقل یكمتر به عابر پیاده و تامین آن از فضای موجود بر روی جوی آب و یا خیابان ، راه برای تردد عابرین پیاده در نظر گرفت و تحت هیچ شرایطی پیاده رو بطور كامل مسدود نگردد.
20- هرگاه عملیات ساختمانی در فاصله كمتر از چهل متری كابل فشار قوی خطوط هوایی برق قرار گرفته باشد، عملیات ساختمانی فقط با اجازه نامه كتبی از شركت برق منطقه ای مجاز خواهد بود.
21- در خصوص رعایت این آئین نامه ، مالك یا ذینفع ساختمان مسئول بوده و در صورت بروز هر گونه حوادث احتمالی كه بدلیل ایمن سازی یا عدم رعایت این آئین نامه بوقوع بپیوندد در كلیه مراجع حقوقی و قضایی و … پاسخگو خواهد بود .
22- حوزه معاونت شهرسازی و معماری منطقه ، با توجه به نوع عملیات ساختمانی باید این آئین نامه را به رویت و امضاء مالك یا ذینفع رسانده و طی ضمانت نامه و تعهد وی را ملزم به رعایت آن نماید.
شرایط کارگاه:
استاندارد وسعت کارگاه برای هر فرد کارگر12 متر مکعب است. و اگر فاصله زمین تا سقف 3 متر باشد، سطح مورد نیاز هر کارگر 4 متر مربع در نظر گرفته میشود. در صورت وجود ماشین آلات در کارگاه فضا به کارگاه افزوده میشود. کف کارگاه باید صاف ، قابل شستشو، غیر لغزنده و بدون برآمدگی بوده تا از آسیب به کارگر جلوگیری کند . همچنین جهت سنگفرش آن باید از بتونهای چهار گوش استفاده کرد. در صورت وجود وسایل حمل و نقل داخل کارگاهی لازم است محل مناسب با خطکشی ایمنی تعبیه شود.
شرایط نرده یا حفاظ های کارگاهی:
کلیه پرتگاهها و محلهایی که احتمال سقوط کارگر وجود دارد باید نرده گذاری شود. این مکانها شامل: اطراف پلهها، اطراف کانالهای زیرزمینی و کنارههای آدمرو میباشند. نردهها باید از جنس آهن ، پروفیل و یا به طور کلی مقاوم بوده و دارای ارتفاع حداقل 90 سانتی مترو به فاصله 2 متر از یکدیگر دارای پایه مقاوم متصل به زمین باشند.
شرایط پله :
هر پله باید دارای طول ، عرض و ارتفاع مناسب بوده تا از بروز حادثه جلوگیری کند . طول حداقل 90 سانتیمتر ، عرض حداقل 33 سانتیمتر و ارتفاع 14 تا 33 سانتیمتر از شرایط یک پله مناسب است . ارتفاع همه پلهها باید با هم برابر باشند تا شرایط ایمنی را بهوجود آورند. فاصله بین دو پاگرد پله نباید از 3 متر و 75 سانتیمتر بیشتر باشد . و در صورت داشتن طول بیشتر از 2 متر و25 سانتیمتر علاوه بر داشتن نرده جانبی از نرده وسط هم برخوردار باشد . در صورت برخورداری از رم یا سطح شیبدار نباید شیب آن بیشتر از 10 درجه باشد .
روشنایی ساختمان :
یکی از مهمترین مباحث محیط فیزیکی کار را نور و روشنایی تشکیل میدهد که ارتباط نزدیکی با ایمنی ساختمان دارد . از نور نه تنها برای رؤیت اشیا و انجام کارها ، که از آن به عنوان عاملی برای ایجاد یک محیط کار مطبوع استفاده میشود . علاوه بر آن میزان روشنایی رابطه مستقیمی با افزایش بازدهی کار افراد دارد. برای تأمین روشنایی محیط ، اولویت با نور طبیعی است و در صورت عدم کفایت از نور مصنوعی استفاده میشود .
OSHA
NEBOSH
سازمان حفاظت محیط زیست
وزارت کار و امور اجتماعی
وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی
مركز تحقيقات و تعليمات حفاظت و بهداشت کار
کمکهای اولیه
